Portal internetowy dla firmy

Sztuka w trzech aktach, z happyendem

AFISZ

Portal internetowy - dla kogo, po co i czy można na tym zarobić?

Czym jest portal internetowy?

Często spotykamy się z dość swobodnym podejściem do definicji portalu. Bywa że portalem nazywana jest większa witryna firmowa, e-sklep czy też mały serwis ogłoszeniowy. Wprowadza to lekkie zamieszanie, które postaramy się niniejszym artykułem rozprostować.

Portal jest złożonym bytem internetowym, zdecydowanie bardziej rozbudowanym w porównaniu do swoich mniejszych kolegów, nastawionym na dobrze pojętą interaktywność oraz dostępność dla maksymalnie szerokiej grupy odbiorców (w ramach swojego targetu).

Portale można podzielić ze względu na ich przeznaczenie oraz posiadane funkcjonalności. Portal może pełnić różnorodne role (np. informacyjną i społecznościową), a co za tym idzie, dana funkcjonalność może być wykorzystywana w różnych typach portali (np. artykuły czy system komentarzy można spotkać niemal w każdym portalu).

TABELKA INFORMACYJNA

Rodzaj portalu	Podstawowe funkcjonalności	Co jest potrzebne do założenia portalu	Korzyści dla użytkownika	Korzyści dla właściciela
1. Portal Informacyjny Użytkownik znajdzie na nim najbardziej aktualne informacje ze świata, kraju lub danej branży. Charakteryzuje się częstą aktualizacją i bogactwem treści.	Aktualności Artykuły Fotorelacje Videorelacje System komentarzy Newsletter Wyszukiwarka treści	Warunkiem koniecznym przy tworzeniu tego typu portalu jest dostęp do aktualnych informacji o możliwie szerokim spektrum (np. właściciele dzienników, tygodników lub miesięczników).	Dostęp do najświeższych informacji Różnorodność sposobu prezentacji danych (tekst, zdjęcia, film) Możliwość uczestniczenia w dyskusjach na temat zamieszczonej treści Możliwość zaistnienia w sieci (jako często komentująca osoba lub wręcz autor - niektóre portale zachęcają internautów do zamieszczanie swoich newsów)	Przychody z reklam Poszerzenie grona odbiorców wydawanej gazety Wzmocnienie świadomości marki Dostęp do opinii internautów (poprzez komentarze, sondy)
2. Portal Edukacyjny (Portal Wiedzy) Użytkownik znajdzie na nim szczegółowe i zgromadzone w dużej ilości pod jednym dachem informacje z danej dziedziny. W tego typu portalach nie ma konieczności częstej aktualizacji treści, jednak ich zawartość powinna być bardzo wysokiej jakości.	Artykuły Galerie zdjęć Galerie filmów Prezentacje (np. multimedialne) Wyszukiwarka treści Archiwum	Warunkiem koniecznym przy tworzeniu tego typu portalu jest dostęp do bazy wiedzy eksperckiej (lub za taką uchodzącej). Dane mogą być własnością portalu (np. wypowiedzi specjalistów z danej dziedziny) lub też pochodzić od internautów (np. materiały od doktorantów, studentów z kół naukowych).	Dostęp do bogatej, specjalistycznej bazy wiedzy Różnorodność informacji i sposobu ich prezentacji (tekst, zdjęcia, film) Możliwość zaistnienia w sieci (jako często komentująca osoba lub wręcz autor - niektóre portale zachęcają internautów do zamieszczanie swoich newsów)	Przychody z reklam Przychody z abonamentu Przychody z jednorazowych opłat za dostęp do informacji Wzmocnienie świadomości marki (jeśli jest to firma aspirująca do pozycji specjalisty w danej dziedzinie) Dostęp do opinii internautów (poprzez komentarze, sondy)
3. Portal Społecznościowy Cechą charakteryzującą ten typ portalu jest interakcja pomiędzy użytkownikami. Portal stanowi narzędzie umożliwiające komunikację użytkowników pomiędzy sobą (poprzez wiadomości wewnętrzne, komentarze, fora, blogi, inne tego typu funkcje) oraz prezentację swojej osoby (profile, często bardzo bogate i multimedialne).	Zaawansowane profile użytkownika Fora Czaty Galerie zdjęć Video galerie Blogi Systemy komentowania i oceniania Rankingi Systemy wewnętrznych wiadomości	Najważniejszy jest pomysł. Jeśli chwyci, portal przyciągnie na swoje strony wielu użytkowników, a oni z kolei dostarczą całą zawartość. Projekt będzie się sam nakręcał i w szybkim tempie osiągnie masę krytyczną (czyli stanie się opłacalny od strony biznesowej). Cała praca po stronie właściciela pomysłu to zaoferowanie internautom rzeczywiście atrakcyjnego medium komunikacji i usług, które będą na tyle atrakcyjne, że użytkownicy będą powracać regularnie.	Możliwość nawiązywania ciekawych znajomości (w przypadku specjalistycznych portali społecznościowych będą to kontakty z osobami o zbliżonych zainteresowaniach czy upodobaniach) Różnorodność narzędzi ekspresji i wyrażania siebie (profile, opisy tekstowe, fora, blogi, galerie zdjęć, galerie filmów, komentarze, oceny, czarne listy, inne) Wpływ na wirtualną rzeczywistość i możliwość stworzenia swojego miejsca w sieciowej przestrzeni Bogactwo informacji (opinii, zdjęć, filmów, innego rodzaju kontentu) udostępnianych przez internautów na swój temat	Przychody z reklam Przychody z abonamentu Przychody ze zgromadzonej bazy danych użytkowników (patronat nad akcjami marketingowymi, społecznymi, kulturalnymi, innymi tego typu) Dostęp do opinii internautów (poprzez komentarze, sondy)
4. Portal Branżowy Projekt internetowy związany z jedną branżą, łączący w sobie cechy portali informacyjnych, edukacyjnych i społecznościowych, ale mocno profilowany. Regularnie aktualizowany, w odróżnieniu od portalu edukacyjnego.	Aktualności Artykuły Fotorelacje Videorelacje System komentarzy Newsletter Wyszukiwarka treści	Warunkiem koniecznym przy tworzeniu tego typu portalu jest dostęp do aktualnych informacji z danej branży oraz dysponowanie bardzo dobrze merytorycznie przygotowanym zespołem, pozostającym w stałym kontakcie z użytkownikami witryny. Z idealną sytuacją mamy do czynienia, gdy za portalem stoi realnie istniejąca organizacja (firma), z bogatym doświadczeniem praktycznym, oferująca usługi (o których traktuje portal) w świecie rzeczywistym.	Dostęp do najświeższych, precyzyjnych informacji z danej tematyki Różnorodność danych i sposobu ich prezentacji (tekst, zdjęcia, film) Możliwość nawiązywania kontaktów handlowych / biznesowych / specjalistycznych, poprzez portal Możliwość zaistnienia w sieci jako ekspert	Przychody z reklam Przychody ze sprzedaży swoich usług Poszerzenie grona odbiorców Wzmocnienie świadomości marki Dostęp do opinii internautów (poprzez komentarze, sondy)
5. Inne Portale Firmowe Projekty związane z konkretną firmą (a nie całą branżą, czyli nie pozycjonująca się na obiektywizm), projektem biznesowym o innych charakterze, niż powyżej opisane. Jest to z reguły bardzo rozbudowana witryna (o charakterze portalowym) danej firmy / organizacji, podpierająca konkretny biznes i z nim związana. Nastawiona na zysk i lub wsparcie usług swojego właściciela. Zawiera z reguły elementy informacyjne i/lub edukacyjne, rzadziej społecznościowe. Portale Rozrywkowe Portale niespołecznościowe (czyli z bardzo ograniczonymi możliwościami interakcji pomiędzy użytkownikami), nastawione na dostarczanie rozrywki swoim odbiorcom (w formie atrakcyjnego i bogatego kontentu). Do tej kategorii możemy zaliczyć np. bezpłatne witryny dla graczy czy starego typu portale oferujące treści humorystyczne czy erotyczne.

PROLOG

Najważniejszy jest pomysł

W dobie wyskakujących jak grzyby po deszczu portali internetowych o różnorodnej tematyce oraz rosnących wymagań użytkowników rzeczą podstawową jest stworzenie atrakcyjnej i spójnej wizji portalu i oryginalnego pomysłu na jego ofertę. Powinna ona przyciągnąć na stałe jak największą ilość internautów. Projekt musi odpowiadać na zapotrzebowanie użytkowników (informacje, wiedza ekspercka, interakcja, usługi online) i oferować im korzyści („co mi daje ten portal, czego nie dają mi inne”, „czy mam po co na niego regularnie wchodzić”, „czy moje życie osobiste / zawodowe ulegnie poprawie, dzięki korzystaniu z tego portalu”).

Sens

Warto wchodzić wszędzie tam, gdzie pomysł jest nośny i/lub medialny albo istnieje niezagospodarowana nisza rynkowa (zdecydowanie najlepszy pomysł) z dobrą perspektywą wzrostu (o tym jednak powiedzą nam dopiero profesjonalne badania rynkowe).
Jeśli wchodzimy w internet w miejsce, gdzie działają już duzi gracze i/lub setki małych, musimy liczyć się z tym, że wypracowanie sobie pozycji będzie kosztowne (w skrajnym przypadku bardzo kosztowne).
Pamiętajmy o charakterystyce grupy docelowej. Raczej niewielki jest sens budowania portalu internetowego dla branży metalurgicznej lub kopalni węgla kamiennego - osoby decyzyjne są wiekowe i/lub nie korzystają z mediów elektronicznych i/lub tą drogą nie prowadzi się negocjacji handlowych, ani nie pozyskuje kontaktów / kontrahentów / odbiorców. Wszystko musi mieć ręce i nogi. :)

Korzyści

Finansowe:

• wpływy z reklam (portal skierowany do szerokiego grona odbiorców i mający dużą odwiedzalność)
• wpływy z abonamentu
• wpływy z jednorazowych opłat dostępowych (portal nastawiony na jakość zawartości)
• sprzedaż usług online
• sprzedaż usług offline

Pozafinansowe:

• budowanie wizerunku marki (w dalszym okresie czasu może się przerodzić w korzyści materialne)
• stała reklama w Internecie
• dotarcie do nowych odbiorców
• gromadzenie sieci potencjalnych partnerów / współpracowników
• możliwość nawiązywania ciekawych relacji
• gromadzenie cennych informacji statystycznych, w dużej ilości

Research

Kluczowy, aczkolwiek mocno zaniedbywany etap realizacji projektu. Każda inicjatywa biznesowa (a stworzenie komercyjnego portalu niczym de facto nie różni się od założenia firmy) powinna poprzedzona być profesjonalną analizą założeń biznesowych projektu, potwierdzoną badaniami rynku (potencjalnych odbiorców), zarówno ilościowymi jak i jakościowymi. Sugerowane jest tutaj zlecenie całej pracy specjalizującej się w badaniach firmie. Wykonanie analizy we własnym zakresie może być obarczone błędem, ze względu na brak obiektywizmu w ocenie własnego pomysłu i nieznajomość odpowiednich metodologii (wyniki mogą być zatem nieprawdziwe).

Analiza przepływów pieniężnych (cashflow)

Z ekonomicznego punktu widzenia portal musi zwrócić się w sensownym okresie czasu (w stosunku do innych sposobów zainwestowania kapitału) oraz od zdefiniowanego momentu (osiągnięcie masy krytycznej użytkowników) przynosić regularne zyski jego twórcom (przy założeniu zdrowego podejścia do jego prowadzenia). Podchodząc poważnie do projektu należy realnie ocenić (na podstawie badań rynkowych i zapytań ofertowych), jakie rzeczywiste koszta wygeneruje portal na przestrzeni czasu i zestawić to potencjalnym przychodem (zakładając zawsze wariant pesymistyczny).
Niewykonanie analizy ekonomicznej przedsięwzięcia to jak jazda samochodem z zasłoniętymi szybami. Na prostej drodze bez innych pojazdów jakoś się być może przez chwilę uda, ale pierwszy zakręt i jesteśmy w rowie :)

Budżet

Przed rozpoczęciem realizacji projektu, należy koniecznie zmierzyć się z własnymi możliwościami finansowymi. Jeżeli nie dysponujemy odpowiednim zapasem środków finansowych, nie chcemy inwestować zbyt wiele, lub nie godzimy się na ryzyko zewnętrznego finansowania inwestycji (kredyty), być może nie jest to ścieżka dla nas. Dobrze zaprojektowany i wykonany portal (oferujący sensowną i potrzebną użytkownikom sieci usługę / produkt / wiedzę), który w profesjonalny i skuteczny sposób zostanie wypromowany, przyniesie swoim twórcom zwrot z inwestycji i godziwy zysk, ale cały proces jest kosztowny i trzeba się liczyć z solidnymi wydatkami.
Portal typu nasza-klasa.pl zdarza się raz na milion i nie można zakładać, że nam też się tak uda :)

Zaangażowanie

Bardzo ważny aspekt prac nad portalem. Autorzy pomysłu muszą być zaangażowani w proces twórczy, uczestniczyć w analizach, działaniach kreatywnych oraz wspierać firmę informatyczną / agencję reklamową w procesie kształtowania wizerunku witryny. Projekt powstaje dla użytkowników i autorów pomysłu, firma producencka oferuje jedynie swoje narzędzia i profesjonalną pomoc na etapie projektowania, wykonania i promocji.
Portal nie jest biznesowym perpetuum mobile i trzeba przy nim pracować :)

AKT PIERWSZY

Wybór wykonawcy

Niektóre z projektów upadają na tym etapie realizacji. Wiąże się to z reguły z nieodpowiednim podejściem do zagadnień opisanych w Prologu (niewykonanie badań, brak określenia budżetu, brak analiz cashflow, niechęć do angażowania się).
Jeżeli chcemy, aby nasz projekt odniósł sukces, to musimy zlecić wykonanie go ludziom, którzy się na tym znają.

Sugerowane kryteria wyboru wykonawcy:

• Profesjonalizm w szerokim tego słowa znaczeniu (w tym również estetyka korespondencji, czy ofert – świadczy o ogólnym podejściu firmy do pracy)
• Uczciwość w podejściu do współpracy (szczerość, jawność, jasna i klarowna umowa)
• Dobry, merytoryczny i sprawny kontakt
• Wielkość firmy (czynnik wpływający na termin realizacji i bezpieczeństwo projektu)
• Doświadczenie (ilość realizacji)
• Termin wykonania (im szybciej tym lepiej, ale w granicach rozsądku)
• Kompleksowość usług i rozwinięta sieć partnerów (hosting, pozycjonowanie i reklama internetowa, kampania marketingowa, wsparcie finansowe, dotacje unijne)
• Gwarancja i obsługa powdrożeniowa (czynnik decydujący o satysfakcji posprzedażowej)
• Cena

Cena:
Cenę umieszczamy celowo na samym końcu, bo jeśli budżet jest za mały na sfinansowanie nawet samych prac programistycznych, to projekt się nie uda. Koszty egzekucji kampanii reklamowej i wypromowania portalu mogą przekroczyć koszt samego stworzenia witryny i trzeba sobie z tego zdawać sprawę. Projekt, który nie jest w stanie w sensownym okresie czasu zwrócić się jego pomysłodawcom nie powinien być realizowany. Co oczywiście nie znaczy, że prace musimy zlecić najdroższemu wykonawcy :-)

Koszty

Na koszt profesjonalnego stworzenia portalu składa się wiele elementów, począwszy od etapu analitycznego (analiza potrzeb, opracowanie strategii portalu i pełnej listy jego funkcjonalności, jaka będzie oferowana użytkownikom, przygotowanie szczegółowej specyfikacji), poprzez zaprojektowanie usability (użyteczności, sposobu nawigacji) i layoutu portalu oraz skonstruowanie go (programistyczne), skończywszy na zapewnieniu projektowi odpowiedniego hostingu (pasującego do prognozowanej odwiedzalności witryny i jej charakteru) i egzekucji kampanii reklamowej.

Nie należy zapominać o stałym rozwoju portalu po oddaniu go użytkownikom (koszt obsługi powdrożeniowej). Internauci lubią projekty rozwijające się, które oferują im regularnie nowe funkcjonalności – tego typu działania przyciągają na witrynę nowych użytkowników, ale także podtrzymują zaangażowanie tych, którzy już z niego korzystają.

Koszt samego wykonania portalu (prace graficzne i programistyczne) zależy od:

• Ilości i rodzaju (skomplikowania) funkcjonalności, w jakie zostanie wyposażony portal
• Technologii, w jakiej zostanie stworzony sam portal lub jego wybrane elementy (konieczność skorzystania z płatnych technologii obcych podnosi koszt)
• Skomplikowania i atrakcyjności szaty graficznej oraz ilości i złożoności elementów animowanych / interaktywnych / multimedialnych

Umowa

Dobra umowa poprawia jakość współpracy, zapewniając jej ramy i precyzując prawa i obowiązki stron. Nie musi mieć stu stron, aczkolwiek dwóch także nie powinna :)

Podpisując umowę należy zwracać uwagę na poniższe sprawy:

• Równomierność rozkładu praw, obowiązków i kar pomiędzy strony - umowa niekorzystna dla firmy tworzącej świadczy o jej słabości i braku profesjonalizmu, z kolei przegięcie w drugą stronę może świadczyć o nieuczciwości i próbie naciągnięcia Zamawiającego
• Estetyka umowy - świadczy o generalnym stosunku firmy do tego, co robi
• Załączniki do umowy (szczegółowa i precyzyjna specyfikacja, dopracowane makiety)
• Klarowne sformułowania i naturalna wielkość czcionki - umowa powinna być napisana językiem prawniczym, ale zrozumiałym
• Szczegółowe opisanie wszystkich etapów współpracy - umowa powinna precyzować, kto za co i w jakim zakresie odpowiada na każdym z etapów prac
• Dookreślenie kwestii gwarancyjnych i wdrożeniowych - umowa powinna zawierać zapisy definiujące zakres odpowiedzialności twórców i długość okresu gwarancji oraz precyzować formę i termin instalacji gotowego rozwiązania w miejscu wskazanym przez Zamawiającego
• Prawa autorskie majątkowe i uprawnienia licencyjne - umowa wraz z załącznikami powinna bardzo dokładnie określać, które elementy projektu przechodzą na Zamawiającego na prawach autorskich (i w jakim zakresie), a które na zasadzie licencji (jakiej i w jakim zakresie)
• Zapisy ogólne oparte na Kodeksie cywilnym - wszystkie sprawy organizacyjne powinny być jasno sprecyzowane (adresy korespondencyjne, adresy mailowe, telefony kontaktowe, dni robocze, sposoby zażegnywania sporów, częstotliwość i sposoby raportowania postępów prac, inne)

Specyfikacja

Szczegółowy opis funkcjonalności frontendu (części portalu widocznej dla użytkowników) i backendu (panelu zarządzania) witryny. Dokument często wielostronicowy, traktujący bardzo precyzyjnie o każdym module i elemencie każdego modułu.
Dobrze opracowana i uzgodniona pomiędzy stronami specyfikacja to połowa sukcesu projektu (oszczędność czasu i nerwów) i nieoceniona pomoc dla firmy produkującej projekt. Proces przygotowywania specyfikacji pozwala także na ostateczną weryfikację założeń (potwierdzenie / odrzucenie) funkcjonalnych, a także pozwala wszystkim zaangażowanym osobom zrozumieć projekt i objąć go w całości głową.
Specyfikacja stanowi załącznik do umowy.

Makiety

Przez makiety rozumiemy szkice i schematy wszystkich elementów layoutu portalu (strona główna i komplet ważnych, różniących się od siebie podstron).
Może się wydawać, że ten etap prac związany jest nieodłącznie z pracami grafika, projektującego layout i może być robiony później. Nic bardziej mylnego. Schematy podstron związane są z pomysłem i charakterem portalu, rodzajem grupy docelowej i zaprojektowanym pod nią usability (sposobem nawigacji), muszą zatem powstać zanim rozpoczną się prace kreatywne.
Zestaw makiet stanowi załącznik do umowy.

AKT DRUGI

Start prac

Analizy i badania wykonane, pomysł ciekawy i sensowny ekonomicznie, budżet projektu zapewniony, specyfikacja opracowana, makiety rozplanowane, umowa podpisana, zaczynamy prace.
Na tym etapie prac doprecyzowują się metody kontaktu (elektroniczny, telefoniczny, konferencyjny, osobisty) i przyjmowany jest pasujący obu stronom harmonogram raportowania postępów prac.
Pierwsze efekty prac graficznych i programistycznych nie są widoczne po kilku dniach, okres ten poświęcany jest zatem na dogrywanie ogólnych zasad komunikacji.

Harmonogram

Może, acz nie musi stanowić załącznik do umowy. Będzie stanowił w przypadku projektów standardowych, wykonywanych w większości z elementów składowych po raz kolejny, gdzie można bardzo dobrze oszacować termin realizacji poszczególnych części projektu.
W przypadku projektów nowatorskich, wykorzystujących innowacyjne technologie, określa się jedynie ogólne ramy czasowe, przyjmując sztywne terminy realizacji milestone'ów (kamieni milowych projektu), nie wchodząc w szczegóły (czyli nie precyzując terminów realizacji podmodułów). Ma to duże znaczenie dla komfortu pracy firmy producenckiej, a nie wpływa negatywnie za założenia biznesowe pomysłodawcy (termin realizacji jest znany i sztywny, natomiast podterminy kształtowane są w zależności od sytuacji na froncie programistycznym).

Wersja prezentacyjna

Dla potrzeb raportowania postępów prac i żeby zapewnić pełną przejrzystość i jawność procesu produkcyjnego, tworzy się (widoczną dla Zamawiającego) tzw. wersję prezentacyjną. Może ona (aczkolwiek nie musi) być tożsama z wersją developerską (czyli tą wersją projektu, na której realnie pracują zespoły: programistyczny, webmasterski, graficzny, animacyjny oraz copywriterzy).
Wersja prezentacyjna projektu jest szczególnie przydatna, jeśli portal tworzony jest z myślą o szybkiej sprzedaży lub będzie od razu wchodził w skład większej grupy (internetowej / medialnej), czyli musi być na każdym etapie swojego powstawania dostępny online (jest oglądany i komentowany na spotkaniach biznesowych pomysłodawców).

Projekty graficzne

Proces projektowania, oceny i modyfikowania zaprojektowanych layoutów jest z reguły szczegółowo opisany w umowie. Jeśli nie jest, umowa zawiera zawsze zapis uzależniający termin oddania portalu od dnia pełnego zaakceptowania wszystkich projektów graficznych (ze względów bezpieczeństwa).
Doświadczenie uczy, że im więcej osób wypowiada się na temat layoutów i je ocenia, tym dłużej trwa proces ich akceptacji. W skrajnym przypadku prace mogą zostać wstrzymane od czasu wypracowania wersji kompromisowej po stronie pomysłodawców. Projekty graficzne powstają na bazie makiet i powinny być ich kolorowymi, graficznymi wersjami.

Komunikacja

Bardzo ważny aspekt współpracy. Dobrze zaprojektowana komunikacja pomaga i usprawnia proces twórczy. Częstotliwość kontaktu stron powinna mieć uzasadnienie w ilości i rodzaju spraw, jakie trzeba omówić i nie przekraczać niezbędnej intensywności. Poświęcenie czasu na zbyt częste raportowanie opóźnia realizację projektu, z drugiej strony brak kontaktu z pomysłodawcami może skutkować niedopowiedzeniami i koniecznością weryfikacji podjętych wcześniej decyzji (z powodu braku informacji mogą być one nie do końca odpowiednie).
Charakter komunikacji i wykorzystywane w jej celu narzędzia muszą pasować do branży IT i przedmiotu współpracy (tworzony jest w końcu portal, czyli produkt internetowy), czyli wymiana opinii przez Pocztę Polską jest akurat nie na miejscu :)

Specyfikacja, specyfikacja :)

Wszyscy chcielibyśmy pełnej elastyczności i możliwości wprowadzania modyfikacji w czasie rzeczywistym, jest to jednak w przypadku tworzenia złożonego portalu niewskazane.
Składa się na to szereg powodów:

• zbyt wielkie zmiany koncepcji / usability stoją w sprzeczności z założeniami strategicznymi i analizami wstępnymi i mogą nieść za sobą konieczność np. powtórzenia badań wstępnych (koszty); modyfikacje (wynikające z badań, ale prowadzonych już na ukończonym projekcie) wprowadza się dopiero po zakończeniu prac
• znaczne zmiany struktury / funkcjonalności / makiet portalu w trakcie jego tworzenia (w najgorszym przypadku – pod koniec prac), niosą za sobą konieczność poświęcenia dużej ilości czasu na dodatkową pracę firmy producenckiej (koszty)
• wprowadzanie zmian w trakcie prac burzy ustalony porządek rzeczy, czyli dezaktualizuje harmonogram i powoduje konieczność wykonania szeregu prac analitycznych (ustalenie nowych dat lub nawet powiększenia zespołu dedykowanego do projektu), czyli znowu są to niepotrzebne koszty

Z opisanych powyżej powodów nie praktykuje się w dobrze prowadzonych projektach zmian w specyfikacji w trakcie ich produkcji. Wyjątkiem od tej zasady są projekty zarządzane metodyką „spiralną”, gdzie w samą ideę projektowania wpisana jest zmiana. Tego typu projekty rozliczane są jednak godzinowo, a Zamawiający godzi się na nieokreślenie górnego limitu kwotowego na umowie.

Termin realizacji

Z doświadczenia wiemy, że jest bardzo różny i zależy od szeregu czynników. Bardzo duże i skomplikowane technologicznie projekty, trudne do szybkiego odtworzenia przez konkurencje (czyli jest mała presja na szybkie uruchomienie portalu) mogą być tworzone (dopracowywane) i rok czasu.
W standardowym przypadku trzeba działać dużo szybciej (oddech konkurencji). Wszystko da się sprawnie przeprowadzić przy założeniu, że pomysłodawcy mają budżet i kompetentny zespół po swojej stronie, wiedzą co chcą zrobić, są zaangażowani w projekt (szybkie reakcje, sprawna komunikacja), a pomysł jest spójny wewnętrznie i sensowny biznesowo (czyli nie występują napięcia pozamerytoryczne związane z niepewnością co do sukcesu witryny).
Standardowy termin realizacji portalu to kilka miesięcy, łącznie z testami – dwa miesiące w przypadku mniejszego rozwiązania, do połowy roku dla projektu bardzo rozbudowanego.

Testy

Bardzo ważny element procesu produkcyjnego. Wykonanie solidnych testów wewnętrznych zapewnia firmie producenckiej spokojny sen, a pomysłodawcom portalu możliwość bezawaryjnego prowadzenia swojej witryny. Czas na testy powinny być wpisany w harmonogram i stanowić jeden z elementów prac projektowych (poprzedzających wdrożenie).
Portal przetestowany pod względem programistycznym poddaje się drugiemu rodzajowi testów. Sprawdzamy na żywym organizmie, czy założenia usability, przyjęte przed rozpoczęciem prac, potwierdzane są wynikami (badanie na prawdziwej, losowej grupie internautów). Raport z badania stanowi bazę do prac korekcyjnych (o ile okazało się, że istnieje konieczność wprowadzenia modyfikacji), które wykonywane są przed oficjalnym wypuszczeniem projektu w sieć.

Hosting

Dla potrzeb utrzymywania portalu w stanie wskazującym na gotowość do pracy, należy wybrać odpowiedni rodzaj hostingu. Duże projekty powinny być z założenia utrzymywane na serwerach dedykowanych i nie ma nawet sensu tracić czasu na przeglądanie ofert kont hostingowych (które przeznaczone są dla potrzeb małych witryn domowych).
Hosting powinien być dobrany pod kątem rodzaju kontentu, oferowanego przez portal, ilości danych, jaka będzie (średnio) transmitowana jednocześnie do użytkowników (od tego zależy, jaka szerokość łącza gwarantowanego jest wymagana) oraz ilości tychże użytkowników, jaka będzie w jednej chwili korzystać z witryny. Im większa ilość internautów naraz, większa ilość danych poddanych transmisji (oraz ich złożoność), tym silniejsza maszyna (serwer) jest nam potrzebna i tym szersze będziemy wykorzystywać łącze.
W skrajnym przypadku (olbrzymie portale) maszyny liczymy w setkach, a szerokości łącz w gigabitach, nie każdy jednak będzie miał możliwość prowadzić taki projekt :)

AKT TRZECI

Kampania reklamowa

Samo wyprodukowanie portalu to dopiero połowa sukcesu. Witryna nieodwiedzana nie zarabia. Jeśli nie stworzyliśmy portalu dla bardzo specjalistycznego grona odbiorców (np. stu w danym kraju), którzy zapłacą bardzo dużo za dostęp do niego, to musimy zaprojektować i przeprowadzić kampanię reklamową (ażeby pozyskać masę krytyczną użytkowników).
Analogicznie jak w przypadku samego tworzenia portalu, budżet na kampanię trzeba mieć zapewniony jeszcze przed startem prac, a prace koncepcyjne i egzekucyjne zlecić firmie, która się na tym zna. Tylko w takim przypadku mamy pewność, że pieniądze zostaną zainwestowane prawidłowo, a kampania ma szanse powodzenia.
Profesjonalna agencja reklamowa będzie nam w stanie uzasadnić wszystkie ceny oraz powinna potrafić z grubsza oszacować koszt przyciągnięcia jednego klienta (jednostkowy koszt pozyskania).

Kontakt z Użytkownikiem

Użytkownicy stanowią o sile naszego portalu i jego możliwościach generowania przychodu. Nie należy ich zaniedbywać :)
Osoby prowadzące portal powinny szczególną troską otaczać nowych podopiecznych, oferując im wszelkie niezbędne wyjaśnienia i pomoc w korzystaniu z funkcji portalu i/lub dotarcia do wiedzy, jakiej dany internauta w danej chwili potrzebuje.
W bilansie przedsięwzięcia należy koniecznie przewidzieć pozycje kosztową dotyczącą zatrudnienia zespołu osób prowadzących portal. Witryna internetowa tylko wygląda na samoobsługową – w większości przypadków użytkownicy będą zadawać pytania (przynajmniej na początku swojej przygody z portalem) i dobrze się dzieje, jeśli ich pytania doczekają się odpowiedzi (nie zawsze wystarczą FAQi, manuale, regulaminy i zrzuty ekranu).

Rozwój Portalu

Portal musi żyć i się rozwijać. Użytkownicy lubią, jak na ich ulubionych witrynach pojawiają się nowe opcje. Częstotliwość ich wdrażania zależeć powinna od wyczucia osób prowadzących portal, badań i statystyk portalu (jeśli odwiedzalność równomiernie spada od jakiegoś czasu, to być może czas najwyższy na nową funkcjonalność + mailing przypominający do użytkowników nieaktywnych).
Dobrze jest zaplanować rozwój projektu już na etapie jego tworzenia. Nowe funkcjonalności powinny być spójne z ofertą podstawową witryny i oferować rzeczywiste korzyści jej użytkownikom. Jeśli skończyły się nam pomysły, warto porozmawiać z agencją reklamową, która prowadzi(ła) kampanię portalu. To z reguły ludzie bardzo kreatywni i powinni znaleźć szybko kilka ciekawych pomysłów :)

Na górę

Kontakt z nami